Zeytinyağı Nasıl Yapılır?

zeytinyagi

Evde Zeytin Sütünü Nasıl Yaptım?

Hindistancevizi yağından sonra mevsimi gelmişken birde zeytinyağı yapayım dedim. Olur olmaz bilmeden işe koyuldum. İtiraf etmek gerekirse hindistancevizi yağı yapımı daha basit geldi. Zeytinyağı yapımı biraz daha zahmetli ama sonucu görünce açıkçası deydi. Lafımı fazla uzatmadan hemen anlatmaya başlayayım. Resimlerde de aşama aşama anlattım. Tekrar nasıl yaptığımın birde yazılı olarak üstünden geçerek anlatmaya çalışacağım.

Zeytin sütü nedir: Hiçbir işlem görmeden hamur haline getirilen zeytinlerin lif torbalara konularak baskı yöntemi ile yağının süzülmesi ile elde edilen yağdır. İçerisinde asit barındırmaz ve besin değeri normal zeytinyağlarına oranla çok daha fazladır. Bununda sebebi tamamen soğuk sıkım denilen sistem ile yağın elde dilmesi ve hiçbir ısıya maruz kalmamasıdır.

Zeytinyağı nasıl yapılır?
1 kg yeşil zeytin veya yeşilden siyaha tam dönmemiş zeytini alıyoruz. Yeşil diyorum çünkü siyah zeytin bu mevsimde daha tam oluşmadığından ve yumuşak olduğundan kırmak biraz uğraştırıyor ve ayrıştırması daha zahmetli oluyor. Aldığımız ve yıkadığımız zeytinleri çekirdeklerinden ayırmak için bir çekiç ve tahta kullanarak kırıyoruz. Kırma esnasında etrafa zeytinin yağı sıçradığından benim kullandığım gibi derin bir kap kullanırsanız daha iyi olur. Ayrıca çekicin ucundan kaçan zeytinlerde kabın içinden bu sayede uzaklaşamıyorlar. Ve tavsiyem eldiven kullanmanız, çünkü zeytin elleri oldukça fena boyuyor ve sonrada çıkartmak biraz mümkün olmuyor. Zeytinleri kırma işlemi bittikten sonra tek tek çekirdeklerini ayırıyoruz ve ayrı kaplara alıyoruz. Bu işlem yorucu olan kısımdı, bundan sonraki aşamalar daha kolay. Çekirdeklerinden ayırdığımız zeytinleri katı meyve sıkacağına koyup, yağını daha fazla çıkartmak için çalıştırıyoruz. Benim kurtarıcım meyve sıkacağım ama siz meyve sıkacağım yok diyorsanız o zaman rondo kullanarak zeytinleri mümkün olduğunca ufalayıp ondan sonra diğer işlemleri yapabilirsiniz. Her iki şekilde de oluyor çünkü. Tortulu yağını ve posasını elde ettiğimiz zeytini sonrasında ayrıştırma işlemine geçiyoruz.

Katı meyve sıkacağından bardağa çıkan zeytinin posalı yağını süzme bezine koyup ağzını bağlıyoruz. Yağın süzülmesi için yüksek bir yere asıp altına da yağın damlaması için bir kap koyuyoruz. Asma yeriniz yoksa bir süzgeçte kullanabilirsiniz. Süzme bezindeki posalı yağı süzgece koyup bir bardak veya derin bir kabın ağzına oturtup o şekilde de süzülmesini sağlayabilirsiniz.

Diğer tortuyu gene bir süzme bezi alıp içine bir yemek kaşığı kadar tortudan koyarak derin bir kabın içine elimiz ile sıkıyoruz. Bunun amacı posada kalan yağı olabildiğince çıkartabilmek. Resimlerde net olarak görebilirsiniz. Posadan, sıktıkça yağ gelmeyecek hale gelene kadar, gücümüzün yettiğince sıkıyoruz ve bu işlemi bütün posa bitene kadar yapıyoruz.

Süzme bezinden damlayan zeytinyağını ve posasından çıkan tortulu zeytinyağını tamamen saf ve duru hale getirmek:
Büyükçe bir huninin uç kısmından ucu çıkacak şekilde bir parça pamuğu yerleştiriyoruz. Pamuğun huninin ucundan ufak bir miktar çıkması önemli çünkü, bu şekilde zeytinyağı damlayabilecek. Huniye koyduğumuz bir parça pamuğun üzerine huninin içini kaplayacak kadar incelttiğimiz başka bir pamuğu daha koyuyoruz. Bu işleminde sebebi yağın içindeki tortuların kesinlikle yağ ile beraber damlamaması için. Resimlerde gene net olarak görebilirsiniz. Zeytin yağını süzeceğimiz düzeneği hazırladıktan sonra içerisine tortulu olan zeytinyağlarını döküyoruz ve iş bundan sonra başlıyor. Yağ pamuktan damlayarak süzüldüğü için biraz zaman istiyor. Ama bu kadar uğraş sonucunda da o bekleme açıkçası gayet keyifli oluyor.

Süzülme sonucunda elde ettiğimiz zeytinyağı saf ve hiç asit barındırmayan bir yağ. Çoğu yerde bu yağ zeytin sütü olarak geçiyor. Neye faydası var derseniz, sanırım neye yok ki demek daha doğru olur derim. Bu kadar kıymetli bir yağı özellikle nemlendirici olarak kullanmak sanırım en doğrusu.

Evdeki fabrikadan aldığım zeytinyağı ile yaptığımı karşılaştırdığımda aralarında renk ve koyuluk farkı olduğunu gördüm. Bir de yaptığım gayet keskin zeytin kokarken fabrikadan aldığım yağın çok az koktuğunu fark ettim. Belki zamanla yaptığımın da kokusu azalır bunu bilemiyorum. Renk farkı resimlerde çok belli değil ama çıplak göz ile bakılınca net belli oluyor. Yoğunluk olarak da yaptığım daha akışkan, diğeri daha yoğun. Netice olarak çıkan yağ az ama kullanım alanına göre uzun süre gidecek olan bir miktar elde ettim. Yapmak isterseniz ve sormak istediğiniz bir şey olursa her zaman cevaplarım. Veee denemenizi tavsiye ederim.

Not: Posasından ayrışan ve içinde su olan zeytin yağını, suyu ile ayrışması için bir süre dinlendiriyoruz. Suyu dibe çöküp yağı yukarı çıkınca, olabildiğince dikkatli şekilde zeytin yağını suyun üzerinden başka bir kaba alıyoruz.

 

“Zeytinyağı Nasıl Yapılır?” için 2 Yorum

  • Merhaba

    Evde zeytin yağı sıkmak yerine Eylül ve Ekim aylarında hasat mevsimi olduğu için zeytin sıkma fabrikalarının hepsi açılıyor. Fabrikalara gidip rica ettiğinizde 4-5kg zeytini bile sıktırabilirsiniz. İsterseniz soğuk yada sıcak sıkım yapıyorlar. 5 KG zeytinden ortalama 1 LT yağ çıkıyor. Asit oranı çok önemli.

    Afiyet olsun.

  • valla bizde şu şekilde oluyor topluyoruz zeytinleri fabrikaya veriyoruz hemen zeytinyağı oluveriyor kim uğraşacak evde yapmaya ha bazı yerlerde fabrika yok ozaman olabilir tabi :)

Yorum Yapın